سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
12
توضيح المباني في شرح مختصر المعاني (فارسى)
اللّه البقل ( خداوند گياه را روياند ) در اينمثال اسناد [ انبت ] به [ اللّه ] مطابق با واقع است لذا آن را حقيقت عقلى گويند . مجاز عقلى مانند : انبت الربيع البقل ( بهار گياه را روياند ) . در اينمثال اسناد [ انبت ] به [ الرّبيع ] بر خلاف واقع است از اينرو آن را مجاز عقلى خوانند . قوله : لئلا يتوهّم انّه مقابل للشرعى و العرفى : ضمير در [ انّه ] به لغوى راجع است . قوله : الحقيقة فى الاصل : يعنى فى اللّغة . قوله : من حقّ الشئ : حقّ ، يحق از دو باب آمده : 1 - ضرب ، يضرب . 2 - نصر ، ينصر . قوله : نقل الى الكلمة الثابتة : يعنى از معناى وصفى به معناى اسمى نقل داده شده است . قوله : به يقع التخاطب : ضمير در [ به ] به اصطلاح راجع است . قوله : ممّا لا معنى له : يعنى معناى صحيحى براى آن نمىباشد نه از حيث لفظ و نه از جهت معنى : امّا از جهت لفظ : بخاطر آنكه [ فيما ] قطعا به [ مستعمله ] متعلق است حال اگر [ فى اصطلاح ] نيز به آن متعلّق گرفته شود لازم مىآيد دو حرف جرّى كه لفظا و معنا با هم متّحد هستند متعلقشان يك شئ بوده و عامل واحدى در آنها عمل كرده باشد .